دسته‌بندی نشده

تفاوت کابل افشان و کابل مفتولی

انتخاب کابل مناسب، برای اتصال سیستم­های مختلف و راه‌اندازی آن­ها نقشی اساسی دارد. در این مقاله و در ابتدا به معرفی کابل­های افشان و مفتولی می‌پردازیم و سپس تفاوت­های این دو کابل را مورد بررسی قرار خواهیم داد.

کابل مفتولی

در فرهنگ ‌لغت دهخدا، مفتول با کلماتی چون تاب‌داده، تافته، یا هر چیز تافته شده و… معنا شده است. اما در صنعت، سیم مفتول به سیمی تک‌رشته‌ای و رسانا گفته می‌شود که از جنس فلزی چون مس ساخته شده است. عایق بکار رفته در این نوع سیم­ها، از نوع پلیمر پی‌وی‌سی است. این کابل­ها انعطاف‌پذیری بسیار کمی دارند، اما هدایت جریان برق در آن­ها به خوبی انجام می‌شود. در سیم‌کشی‌ داخلی تابلوها و همچنین توزیع کننده‌های برق، از سیم‌های مفتولی (سیم خشک یا نصب ثابت) و در لوله‌ها و زیر گچ‌ها از سیم مفتولی (سیم نصب ثابت یا سیم غیرقابل‌انعطاف) استفاده می‌شود. ولتاژ نامی ۳۰۰ تا ۵۰۰ ولت در سیم‌های مفتولی با سطح مقطع ۵/۰، ۷۵/۰ و۱ میلیمترمربع و۴۵۰ تا ۷۵۰ ولت برای سیم‌های مفتولی با سطح مقطع بیشتر از ۱ میلیمترمربع می‌باشد. قطر مفتول‌های تک رشته‌ای متفاوتند و از سایز یک که ۱.۱۳ میلیمتر است، شروع شده و تا سایز ده با قطر ۳.۵۷ میلیمتر متغیر می‌باشد. از کابل‌های مفتولی می‌توان در صنعت و کابل‌کشی داخلی ساختمان­ها و همچنین در مکان­های خشک، آبدار و یا بسته استفاده ‌نمود. البته باید دانست که استفاده از این کابل‌ها در بتن فشرده یا استفاده از آن­ها، در زیرزمین بطورمستقیم، مجاز نیست. مطابق با الزامات استاندارد ملی ایران، هادی سیم‌های مفتول باید کلاس ۱ (هادی تک‌مفتولی) و یا کلاس ۲ (هادی نیمه‌افشان) باشد .

کابل افشان

در کابل‌های افشان، بیش از یک سیم تک‌رشته‌ای افشان بکار رفته و از فلز مس به عنوان هادی، استفاده شده است. مقطع‌ سیم‌های افشان، بالاتر از ۶ میلیمتر است و مقاومت بالایی دارند، در نتیجه پارگی در آن­ها وجود ندارد. بنابراین، سیم‌های افشان دارای انعطاف‌پذیری بیشتری هستند و این انعطاف پذیری باعث شده تا از این سیم‌ها در مکان­هایی که به کابل متحرک نیاز دارند و یا پیچیده می‌شوند، استفاده شود. به عنوان مثال از کابل افشان برای سیم‌پیچی پریز استفاده می‌شود.

در لوازم برقی و ماشین‌آلات دارای دو شاخه، که کابل بطور ثابت به آن­ها وصل شده‌ و همچنین در کابل‌های ورودی و اتصال در تجهیزات برقی، کابل افشان سبک، بکار گرفته شده است. عایق استفاده شده در کابل‌های سبک آمیزه پی‌وی‌سی از جنس PVC/D است. برای تامین انرژی فضاهایی چون، فضاهای باز، قسمت­هایی که در آب واقع شده، داخل ساختمان­ها، نیروگاه­ها و کانال­های مخصوص کابل‌کشی، کارخانجات صنعتی و مناطق توزیع و مصرف، از کابل افشان پرقدرت استفاده می‌شود. عایق کابل­های افشان پرقدرت آمیزه پی‌وی‌سی از جنس پلیمر PVC/A است.

بطورکلی در بخش­هایی که احتمال صدمات مکانیکی در آن بخش وجود ندارد، می‌توان از کابل افشان پرقدرت استفاده کرد. از نظر ولتاژ نامی، سیم‌های افشان به دو گروه تقسیم می‌شوند.  سیم‌های افشانی که دارای ولتاژ نامی ۳۰۰ تا ۵۰۰ ولت هستند، در قسمت داخلی لوله و بخش رویی و زیرین گچ ولوله‌های خرطومی استفاده می‌شود. سیم‌های افشانی که دارای ولتاژ نامی ۴۵۰ تا ۷۵۰ ولت هستند و جهت محافظت از سیستمهای روشنایی و محیط­های خشک کاربرد دارند. همچنین با توجه به الزامات استاندارد، هادی کابل­های افشان باید از نوع کلاس ۵ یا ۶ باشند.

تفاوت کابل افشان و کابل مفتولی

  • همانطور که بیان شد، کابل‌های افشان به علت اینکه از تعداد زیادی رشته مسی نازک بهم تابیده تشکیل شده‌اند، بنابراین نرم هستند و در مقایسه با کابلهای مفتولی دارای انعطاف‌پذیری بیشتری می‌باشند. به همین دلیل، از کابل­های افشان در مکان­هایی که سیم حرکت می‌کند، بیش‌تر استفاده می‌شود. انعطاف‌پذیری مهمترین تفاوت بین این دو نوع کابل است.
  • دومین تفاوت بین کابل افشان و کابل مفتولی، در اختلاف مقاوت اهمی این دو نوع کابل است. بخاطر پیچش رشته‌ها در هادی افشان، طول هر یک از این رشته‌ها نسبت به طول کل کابل بیشتر است، که این موضوع مهم­ترین علت اختلاف مقاومت الکتریکی، بین کابل مفتولی و کابل افشان در واحد طول است.

بعنوان مثال، هادی مفتولی دارای سطح مقطع ۶ میلی‌متر، در دمای ۲۰ درجه‌سانتیگراد، مقاومت ۳٫۰۸ اهم بر کیلومتر را نشان می‌دهد، در حالیکه برای هادی افشان با همین سطح مقطع، عدد ۳.۳ بیان می‌شود. این اختلاف خیلی زیاد نیست، اما در مواردی خاص یا متراژهای بالا تاثیر خود را بیشتر نشان می‌دهد.

  • مقاومت در برابر خوردگی و ساییدگی تفاوت دیگر این دو نوع کابل است، بطوریکه کابل­های مفتولی در برابر خوردگی مقاومت بیشتری دارند.
  • برای چهارمین تفاوت می‌توان به کاربرد این دو نوع کابل اشاره نمود. هر کدام از این کابل­ها دارای کاربری متفاوتی بوده و در وسایل متفاوتی از آن­ها استفاده می‌شود.
  • کابل مفتولی از کابل افشان ارزان­تر است.
  • به دلیل وجود خاصیت شکل‌پذیری در کابل­های افشان، این نوع کابل­ها نمی‌شکنند.
  • بخاطر تک‌رشته‌ای بودن و رشته‌های کمتر در کابل­های مفتولی، احتمال اتصالی کاهش می‌یابد.

کلام آخر

در صنعت، به آن دسته از محصولات سیم و کابل که هادی آن برطبق استاندارد بین‌المللی  IEC ۶۰۲۲۸ و یا استاندارد ملی شمارهISIRI 3084  از نوع گروه یک ‌باشد، مفتول می‌گویند. به این نوع کابل، سیم خشک نیز گفته می‌شود که دارای هادی تک‌مفتولی است.

در صورتیکه قطر هر رشته از رشته‌های داخلی کابل بین ۰.۲۵  تا ۰.۵ میلیمتر باشد و از مجموع این هادی‌ها در کنار هم سطح مقطع مورد نظر ساخته شود، به این نوع هادی افشان می‌گویند. این مفهوم در مورد کابل افشان نیز صادق است، به عنوان مثال از در کنار هم قرارگرفتن ۷۶۵ هادی با قطر ۰.۵ میلیمتر( با دو لایه روکش، عایق، ژاکت)، کابلی افشان با سطح مقطع نامی ۱۵۰ میلیمترمربع ساخته می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.